Янтиковский муниципальный округ Чувашской РеспубликиТăвай муниципаллă округӗ

Енĕш Нăрвашсем çинчен

    
 (Тăвай районĕнчи Енĕш Нăрваш - Чăваш Енри чи пысăк тата авалхи ялсенчен пĕри. Паянхи кун кунта - 656 кил-çурт. 1636 çын пурăнать.)

 Енĕш Нăрваш çинчен Раççейри писцăвăй кĕнекере пĕрремĕш хут 1565 çулта çырса кăтартнă. Икĕ çул маларах виçĕ чăваш килсе никĕсленĕ ял тепĕр 135 çултан тĕппипе çунса кайсан, унта пурăнакансем Сикте çăлĕ тăрăхне куçса ларнă. Вĕсене 1752 çулта Христос тĕнне йышăнтарса Шăхаль чиркỹ прихучĕ çумне çирĕплетнĕ, вун пĕр çултан Нăрваш салин чиркỹ прихучĕ çумне. 1871 çулта чиркỹ прихучĕн шкулĕ уçăлнă, çирĕм çичĕ çултан ял-та чиркỹ туса пĕтернĕ. Чăвашсене çутта кăларнă И.Я.Яковлев тимленипе 1903 çулта шкулăн çĕнĕ çуртне çĕкленĕ. Унта халĕ - историпе асăну музейĕ.
 Енĕш Нăрваш çĕрĕ тата шкулĕ çĕршыв валли пултаруллă çĕр-çĕр çын çитĕнтернĕ. Вĕсен ретĕнче - физикăпа математика наукисен докторĕ, Чăваш патшалăх педунивероситечĕн профессорĕ Д.Д.Ивлев, истори наукисен докторĕ, Мускав патшалăх университечĕн профессорĕ С.А.Артемьев, ял хуçалăх наукисен докторĕ, Халăхсен хушшинчи энергипе информатика нау-кисен академийĕн академикĕ С.Н.Андрианов. Самуиловсен çемйинчен вара виçĕ наука докторĕ тухнă - Я.Д.Самуилов, В.Д.Самуилов, Ф.Д.Самуилов профессорсем. Енĕш Нăрвашсем çĕршывĕпе паллă СССР халăх артисткипе В.К.Кузьминапа, М.С.Спиридонов, Н.К.Сверчков художниксемпе, С.М.Максимов композиторпа, чăвашсен пĕрремĕш букварĕн авторĕпе Н.И.Ванеркепе, СССР спорт мастерĕсемпе Б.Д.Анисовпа тата Е.Н.Григорьевăпа, В.П.Алексеевпа. тăван хуçалăха вăтăр çула яхăн ертсе пынă В.Д.Даниловпа, ял хуçалăхне ура çине çирĕп тăратма, ялти ачасене вĕрентсе пурнăç çулĕ çине кăларма тимленĕ-тăрăшнă çынсемпе тивĕçлипе мухтанаççĕ.
 Раççей шăпи - Енĕш Нăрвашсен шăпи. Вĕсем патшалăхра пулса иртекен пулăм-пăтăрмахсене те хутшăннă. Саксем çинчен каласа кăтартнă та ялти пултаруллă çынсем - М.Д.Арестова, В.А.Ванерке, П.Е.Егоров, А.Н.Ефимов, В.В.Петров çырса хатĕрленĕ, А.Г.Михайлов калăпланă “Енĕш Нăрваш ял историйĕ” кĕнекере, ăна тĕрлĕ вăхăтри ỹкерчĕксемпе пуянлатнă, тĕрлĕ тĕспе илемлетнĕ. Хăшпĕр сăн ỹкерчĕксене “Ял ĕçченĕ” хаçатра ĕçлекен фотокорреспондент В.Никитин тунă. Кунти тĕрлĕ таблица çырса кăтартнине анлăлатать-уçăмлатать. Вăл ялти историпе асăну музейĕнче хисеплĕ вырăн йышăнĕ.
  



"Ял ĕçченĕ"
23 июня 2005
00:00
Поделиться